Manchester United đang trải qua một giai đoạn bất ổn kéo dài. Từ vị trí thứ 15 mùa trước, họ chỉ leo lên được hạng 8 ở mùa giải 2023/24. Trong khi đó, hiệu số bàn thắng bại của Quỷ đỏ trong 4 mùa gần nhất có tới 3 lần bằng 0 hoặc âm. Sự tầm thường dường như đã trở thành "định mệnh" mới của đội bóng sân Old Trafford.
Giữa bối cảnh ấy, việc Man United quyết định sa thải HLV Ruben Amorim mà chưa có phương án thay thế cụ thể khiến nhiều người lo ngại. Bạn nghĩ họ đang đứng ở đâu trên bảng xếp hạng? Hạng 16? Hay lạc quan hơn là hạng 12? Sự thật còn bất ngờ hơn thế: Khi chia tay Amorim, Quỷ đỏ đang đồng hạng 5.
Câu chuyện càng trở nên kỳ lạ khi Real Madrid, một trong số ít CLB giàu có hơn cả Man United, cũng có động thái tương tự. Los Blancos sa thải Xabi Alonso sau thất bại trước Barcelona ở Siêu Cúp Tây Ban Nha - một giải đấu không phải ưu tiên hàng đầu. Điều đáng nói là khi đó, họ vẫn đang trên đường giành vé thẳng vòng knock-out Champions League và chỉ kém ngôi đầu La Liga 4 điểm.
Nói cách khác, cả Man United và Real Madrid đều đang nắm giữ những cơ hội rõ ràng để hướng tới một mùa giải thành công. Thế nhưng, cả hai đều chọn cách chấm dứt hợp đồng với HLV trưởng và bổ nhiệm những gương mặt tạm quyền: Michael Carrick cho MU và Álvaro Arbeloa cho Real. Phải chăng họ đang ngầm khẳng định rằng vị trí HLV trưởng không quan trọng như chúng ta vẫn tưởng?
Vai Trò Thực Sự Của HLV Trong Bóng Đá Hiện Đại
Các nghiên cứu học thuật về tác động của huấn luyện viên thường đưa ra một kết luận gây tranh cãi: Phần lớn HLV không tạo ra sự khác biệt quá lớn. Điều này nghe có vẻ vô lý khi chúng ta chứng kiến ảnh hưởng của những bộ óc chiến thuật như Pep Guardiola hay Jürgen Klopp.
Tuy nhiên, hãy nhìn từ góc độ khác. Huyền thoại Johan Cruyff từng nói: “Nếu cầu thủ của bạn giỏi hơn đối thủ, 90% thời gian chiến thắng sẽ thuộc về bạn.” Câu nói này phản ánh một sự thật: Chất lượng cầu thủ mới là yếu tố quyết định hàng đầu. Một HLV xuất sắc có thể tối ưu hóa đội hình, nhưng khó có thể biến một đội bóng trung bình thành nhà vô địch.
Nghiên cứu "The performance of football club managers: skill or luck?" năm 2010 còn chỉ ra một điều thú vị: Trong số 60 HLV được phân tích, kịch bản "không có HLV chính thức" lại nằm trong top 9 lựa chọn tốt nhất. Điều này có thể xuất phát từ việc các cầu thủ thường thi đấu hết mình hơn trong thời gian ngắn dưới sự dẫn dắt của một HLV tạm quyền, khi tương lai của họ cũng đang bị đe dọa.
Rủi Ro Và Cơ Hội Từ Những Hợp Đồng Tạm Thời
Lịch sử bóng đá đã chứng kiến không ít thành công từ các HLV tạm quyền. Roberto Di Matteo dẫn dắt Chelsea vô địch Champions League 2012. Hansi Flick từ vị trí tạm quyền đã đưa Bayern Munich lên đỉnh châu Âu năm 2020. Gareth Southgate với tuyển Anh hay Mario Zagallo với Brazil ở World Cup 1970 cũng là những minh chứng sống động.
Tuy nhiên, rủi ro luôn hiện hữu. Việc lựa chọn một HLV từ nhóm ít kinh nghiệm và sẵn sàng nhận công việc tạm thời làm tăng nguy cơ chọn nhầm người. Thất bại của Cristian Stellini và Ryan Mason ở Tottenham là bài học đắt giá.
Đối với Man United và Real Madrid, quyết định hiện tại có thể là một bước đi chiến lược. Thay vì vội vàng ký hợp đồng dài hạn với một lựa chọn chưa chắc chắn giữa mùa giải, họ chọn giải pháp tạm thời để có thêm thời gian tìm kiếm ứng viên hoàn hảo, đặc biệt khi thị trường HLV sẽ sôi động hơn sau World Cup mùa hè.
Kết cục có khả năng cao nhất là cả hai đội bóng tiếp tục thi đấu ở mức phong độ vốn có - mức độ đã khiến các HLV cũ bị sa thải. Điều này một lần nữa đặt ra câu hỏi về giá trị thực sự của huấn luyện viên trong bóng đá đỉnh cao: Họ có thực sự là nhân tố làm nên sự khác biệt, hay chỉ là một mảnh ghép trong cỗ máy phức tạp mang tên thành công?
Theo Ryan O’Hanlon, ESPN
